wait لطفا صبر کنید
24 آبان 1397 - 06 ربیع‌الاول 1440
NotCache List Paramters: 1&0&0!Model&55 Name List:الگوي جستجو تك جستجو پیشرفته
صفحه اصلی » دروس » قواعد و فوائد » قواعد و فوائد اصولی » تابع نبودن مدلول التزامی از مدلول مطابقی
2941

52

-

يكشنبه

-

1392/11/13

 

 

مدلول التزامي تابع مدلول مطابقي نبودن (درس فقه)

بسمه تعالي

...

بررسي تقريب سوم: (6:00)

بيان ديگر اين بود كه ما كاري به خود اين استدلال‌ها نداريم بلكه از مجموع اين روايت استفاده مي‌شود كه امام عليه اين حرف را كه «الايمان قد يجوز بالقلب دون اللسان» قبول ندارند. امام عليه السلام اين را انكار مي‌كنند و براي اين انكار استدلال فرموده‌اند.

اين تقريب بهتر از تقريب قبل است. اين مطلب بالاخره از اين روايت استفاده مي‌شود.

اشكال تقريب سوم: (6:35)

جواب از اين تقريب اين است كه اين مستفاد به دلالت التزام اين بيان امام عليه السلام است. اگر اين گونه بود كه امام عليه السلام مي‌فرمودند اين حرف تو درست نيست زيرا...، آن وقت اين زيراها را ما اشكال مي‌كرديم، اين تعليل‌ها را اشكال مي‌كرديم. مي‌گفتيم در اين تعليل‌ها يك اشتباهي براي آن راوي رخ داده كه درست تلقي نكرده براي ما نقل كند ولي اين قسمت از كلام امام عليه السلام را كه فرمودند « اين حرف تو درست نيست»، اخذ مي‌كرديم اما اين گونه نيست كه امام عليه السلام يك نفي‌اي فرموده باشند، صريحاً فرموده باشند: حرف تو درست نيست و بعد استدلال كنند بلكه از اول دارند استدلال مي‌كنند و ما از اين استدلال، نادرستي را مي‌خواهيم. مي‌فرمايند اگر اين گونه باشد كه تو مي‌گويي يك چنين تالي فاسدهايي دارد. اين ديگر دو تا كلام نيست و وقتي مدلول مطابقي اين استدلال اشكال داشت قهراً مدلول التزامي قابل اخذ نيست بنابر مسلك تحقيق كه دلالت التزامي تابع دلالت مطابقي است. بله اگر كسي مثل مرحوم آخوند تبعيت دلالت التزاميه را نسبت به دلالت مطابقي قبول نداشته باشد و بگويد: دلالت مطابقي ممكن است حجت نباشد اما دلالت التزامي حجت باشد. طبق نظز مرحوم آخوند مدلول التزامي تابع دلالت مطابقي است در حدوث و در وجود، نه در حجيت. بله اگر دلالت مطابقي وجود نداشته باشد التزامي هم وجود نخواهد داشت اما در حجيت تابع نيست. ممكن است دلالت مطابقي حجت نباشد ولي دلالت التزامي حجت باشد فلذا ايشان در باب تعارض دو خبر مي‌فرمايد: مدلول مطابقي هر دو خبر با هم تعارض مي‌كنند و حجت نيست اما مدلول التزامي كه نفي ثالث باشد حجت است. اين عيبي ندارد، اين مي‌شود. حالا در اين جا ما از بيان امام عليه السلام كه بيان تعليلي است و اين تعليل دلالت مي‌كند بر اين كه گفتار آن شخص باطل است، از اين دلالت التزام داريم آن سخن را كشف مي‌كنيم و الا صريحاً امام عليه السلام نفرموده است: «كلامك باطل لأنّ ...» تا ما بگوييم « كلامك باطل» را اخذ مي‌كنيم آن «لأنّ »را نمي‌فهميم يا مي‌گوييم اشتباه شده. نه اين گونه كه امام عليه السلام نفرموده است. امام عليه السلام يك مطلبي فرمودند و با آن استدلال مي‌خواهند بگويند كه حرف شما باطل است. اين استدلال وقتي اشكال داشت و ما نتوانستيم آن را حجت بدانيم و احتمال مي‌دهيم كه براي اين راوي اشتباه رخ داده است و بد گونه تلقي كرده و الا اگر امام عليه السلام فرموده باشد كه نمي‌شود اشكال داشته باشد. بنابراين مدلول مطابقي وقتي ثابت نشد مدلول التزامي هم ثابت نخواهد شد چون حق در تبعيت، اين است كه مدلول التزامي وجوداً و حجيتاً تابع دلالت مطابقي باشد.

(سؤال شاگرد زيد عزه: ...

جواب استاد دام ظله:

اين كه مي‌گوييم يعني يك كلامي هست و يك محتوايي دارد كه آن محتوا هم يك خارج لازم دارد. حالا آن محتوا ولو نمي‌توانيم متعبد به صدور اين محتوا بشويم و بگوييم صادر شده. خب شما هم استبعاد مي‌كنيد حق داريد چون اين مبنا واقعاً مبناي تمامي نيست كه انسان بگويد مدلول مطابقي حجيت ندارد يعني متعبد به صدورش نيستم ولي مدلول التزامي را قبول كنم. اين استبعاد حق و درست است. و اين اشكال به كساني است كه اين مبنا را دارند كه مدلول مطابقي حجت نيست ولي مدلول التزامي حجت است. مدلول مطابقي حجت نيست يعني شما نمي‌توانيد ملتزم بشويد به صدور آن از گوينده. مدلول مطابقي را نمي‌توانيد به او نسبت بدهيد، نمي‌توانيد پاي او حساب بكنيد ولي مدلول التزامي را به او مي‌توانيد نسبت بدهيد.)

اين بحث راجع به اين روايت كه شايد مهم‌ترين روايتي بود كه نفي مي‌كند اين كه اعتقاد قلبي اگر اظهار نشود نمي‌تواند ملاك اسلاميت باشد. اين شايد قوي‌ترين روايت است. حالا روايات ديگه هم البته در باب هست كه آن‌ها را هم بايد بررسي كنيم.

Load ListContent Error

اوقات شرعي

آمار سايت
بازديد آنلاین: 53
بازديد روز: 469
بازديد دیروز: 970
كاربران ثبت شده امروز: 0
كل كاربران: 0
بازديد ماه جاری: 28923
كل بازديد كنندگان: 732535